Również w czasie letniego wypoczynku można zachorować. Dlatego przed wyjazdem na urlop, czy to w kraju czy za granicą, należy sprawdzić, czy dokumenty, które potwierdzają prawo do nieodpłatnej opieki zdrowotnej, są aktualne. Ich brak może wiązać się z koniecznością zapłaty za uzyskane świadczenia.
Każda osoba ubezpieczona w Narodowym Funduszu Zdrowia może korzystać z nieodpłatnych usług medycznych. Udając się jednak na urlop poza miejsce zamieszkania, należy ze sobą zabrać dowód, który potwierdzi to prawo.

Książeczka zdrowia
Na terenie Polski takim dokumentem jest np. książeczka ubezpieczeniowa wydawana przez zakład pracy. Należy jednak pamiętać, że jest ona ważna, tylko jeżeli jest podstemplowana przez pracodawcę. Swoją ważność zachowuje przez 30 dni. To oznacza, że w szpitalach honorowana jest książeczka, która ma stempel z datą nie późniejszą niż jeden miesiąc wstecz. Innymi dokumentami, które potwierdzą, że jest się ubezpieczonym w NFZ jest np. książeczka studencka czy odpowiednie druki ZUS
Brak dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie zdrowotne nie pozbawia nas całkowicie prawa do opieki medycznej. Zostanie ono nam udzielone bezpłatnie, ale pod warunkiem, że dostarczymy go do placówki medycznej w późniejszym terminie. W przypadku nagłego zachorowania, wypadku, urazu lub zatrucia, stanu zagrożenia życia dowód ubezpieczenia może zostać przedstawiony nie później jednak niż w terminie 30 dni od pierwszego dnia pobytu w szpitalu. Jeżeli chory nie jest w stanie w tym czasie dostarczyć potwierdzenia ubezpieczenia zdrowotnego, to ma jeszcze siedem dni od dnia np. wypisania ze szpitala na dostarczenie takiego dokumentu. Jest to szczególnie istotne w przypadku osób samotnych.
Przykład: Dziecko na kolonii
Dziecko, które spędza wakacje w ramach zorganizowanego wypoczynku (kolonia, obóz), musi mieć zapewnioną właściwą opiekę medyczną. Rodzice mają prawo dokładnie sprawdzić, w jaki sposób organizator wyjazdu zapewnia opiekę medyczną podopiecznym. To należy do jego obowiązków. Na terenie obozu powinien być więc punkt medyczny, a tam lekarz kolonijny oraz pielęgniarka udzielająca świadczeń z zakresu pierwszej pomocy medycznej. Nie wyklucza to oczywiście w uzasadnionych przypadkach skorzystania również z usług zdrowotnych świadczonych przez miejscowego lekarza POZ.
Jeżeli w tych terminach pacjent nie dostarczy dowodu potwierdzającego jego prawo do nieodpłatnych usług medycznych, to zostanie obciążony ich kosztami.